Vorig jaar haalde de hoofdredacteur van een Engels opvoedblad het nieuws omdat ze in haar voorwoord opbiechtte dat ze, ondanks de adviezen in haar eigen tijdschrift, zelf geen borstvoeding had gegeven. Haar borsten, daar had ze zo veel plezier aan beleefd in bed, dat waren haar ‘funbags’ en een lief klein baby’tje daaraan laten lurken zou obsceen zijn. Om het er maar niet over te hebben dat de funbags iets aan vorm konden verliezen. En nu lees ik in NRC weer het relaas van een moeder die haar dochtertje kunstvoeding gaf, omdat ze haar eigen borsten zag ‘als iets seksueels, niet als iets moederlijks’.
Primaire functie is het voeden van baby’s
Ik hoor dit helaas van meer moeders, en dan vraag ik me af hoe het mogelijk is dat vrouwen zover van hun eigen natuur af komen te staan, dat ze de primaire functie van hun borsten ontkennen. Hoe voelen deze vrouwen zich dan over hun handen, hun mond? Dit zijn immers ook lichaamsdelen die je seksueel kunt inzetten, maar die ook andere functies hebben. Vrouwen, en hun lichaam, kunnen veel rollen in het leven hebben en dat is hun kracht. In mijn ogen zegt het iets over de seksualisering van de samenleving en de pornoficatie van het vrouwenlichaam. Dat onze borsten een seksueel attribuut zijn is plezierig, maar de primaire functie ervan is het voeden van baby’s en het is droevig en tegennatuurlijk als dat naar de tweede plaats verdwijnt. Of zelfs helemaal wordt ontkend.
Vrouwonvriendelijk?
Rond dezelfde tijd dat de Britse hoofdredacteur haar voorwoord schreef, verscheen in de bijlage van een Spaanse krant een fotoserie van strakke vrouwen, geschminkt als koe en op handen en voeten, met onder hun borsten een drinkende baby. Vrouwonvriendelijk? Ach. Wij vrouwen voeden onze kinderen, volgens hetzelfde systeem als koeien dat doen en daar is juist niets mis mee. Voeden, onze sexdrive en voortplantingsdrang, het is allemaal een biologische eigenschap die we delen met andere zoogdieren.
Het is prachtig dat het vrouwenlichaam niet alleen een kind voortbrengt, maar ook nog eens compleet is uitgerust om dat kind lange tijd van voeding te voorzien. Voeding die precies de juiste voedingsstoffen bevat voor de levensfase waarin het kind zich bevindt. Dit in tegenstelling tot kunstvoeding die altijd een slap aftreksel zal blijven van the real thing.
Franse president Sarkozy
De Franse president Sarkozy noemde, kort nadat vorig jaar zijn dochter was geboren, het geven van borstvoeding gekscherend een slavenbestaan voor de moeder. Borstvoedingsactivisten vonden zo’n opmerking van een hooggeplaatst persoon geen aanbeveling. Maar laten we eerlijk zijn: als borstvoedende verse moeder sta je nu eenmaal grotendeels in dienst van je pasgeboren kind. En waarom zou je daar moeilijk over doen? Beter is er iets leuks van te maken, van die lieflijke slavenarbeid.
En toen gaf mijn zoontje het zelf aan
Zelf heb ik genoten van alle 21 maanden die ik mijn zoontje borstvoeding heb gegeven. Ik had het geluk dat het bijna probleemloos verliep vanaf de start, maar ook de bewuste keuze om mezelf die eerste tijd toe te leggen op het zorgen gaf rust. En los van alle gezondheidsaspecten is het zelf voeden van je baby ook goed voor de hechting tussen moeder en kind.
Met borstvoeding geven ben ik pas gestopt toen mijn zoontje zelf aangaf dat hij er geen behoefte meer aan had. Een beetje met pijn in mijn hart liet ik deze intieme momenten los. Maar ik wist dat het goed was zo, omdat hij klaar was om weer een stap te zetten in het proces waarin kinderen zich losmaken van hun ouders.
Borstvoeding is geen last maar een voorrecht
Is een half jaar de borst geven irreëel? Om tot slot nog de vraag in de kop boven het NRC artikel te beantwoorden: Nee! Vaak gaat borstvoeding geven vanzelf, soms is er moeite en hulp van een lactatiekundige voor nodig. Praktische problemen van vrouwen die hun werk moeten combineren met het geven van borstvoeding, en dus vaak moeten kolven, zijn vaak lastiger op te lossen. Te vaak hoor ik van vrouwen die als enige beschikbare kolfruimte het invalidentoilet of kopieerhok krijgen aangeboden van hun werkgever. En vrouwen die zeggen dat ze na korte tijd stopten met zelf voeden ‘omdat ze hun lichaam terug wilden’, bedoelen daarmee vaak dat ze weer ongedwongen alcohol wilden kunnen drinken, zonder rekening te houden met voedingstijden.
Als vrouwen het meer aandurven om hun ‘gewone’ leven even te laten wat het is wanneer ze net moeder zijn en zichzelf toestaan te genieten van die bijzondere periode, is borstvoeding geven geen last meer maar een voorrecht.
Je kind is maar zo kort klein
Ongelimiteerd prosecco drinken kan later ook altijd nog en, ik durf het bijna niet te zeggen, misschien moet die carrière ook maar even wachten. Je kind is maar zo kort klein en afhankelijk, om een cliché te gebruiken. De trots en voldoening die het zelf voeden van je kind opleveren, is nergens mee te vergelijken. En de boost die dat geeft aan je zelfvertrouwen en juist aan je gevoel van vrouwelijkheid ook niet.
Lees ook
- Het Nieuwe Borstvoeding Boek, Stefan Kleintjes, lactatiekundige Groningen-Bedum & Gonneke van Veldhuizen-Staas, lactatiekundige Helmond
- Eten voor de Kleintjes, kleintjes van 0-4 leren zelf eten, Stefan Kleintjes, kinderdiëtist en lactatiekundige Groningen Bedum; 10e druk september 2019
- Bestel hier je boeken bij Kenniscentrum Borstvoeding